جستار پنجم جغرافياى انسانى 1 - جمعيّت ، نژاد ، ويژگىهاى اخلاقى مردم ، روابط اجتماعى ، دادرسى 2 - طبقات و اصناف 3 - مذهب 4 - زبان و گويش 5 - آموزشگاه‌ها و مراكز تعليماتى 6 - پزشكى و درمان در اين جستار مسائل مربوط به جغرافياى انسانى و فرهنگ بيرجند در شش فصل مورد پژوهش و بررسى قرار گرفته است ، بدين شرح :